Entrega do I Premio Etxepare-Laboral-Kutxa

O poemario “Tempo de exilio”, de Joseba Sarrionandia, traducido ao galego por Isaac Xubín e publicado na colección TAMBO do selo FAKTORÍA K, gañou a primeira edición do Premio de Tradución Etxepare-Laboral Kutxa, convocado polo Instituto Vasco Etxepare. Este galardón, que vén de entregarse en Donostia coincidindo co Día Internacional da Tradución, recoñece a calidade do traballo realizado por Xubín.

“Tempo de exilio” -en edición bilingüe eúscaro/galego- é a primeira antoloxía poética de Sarrionandia, un dos principais expoñentes da moderna literatura vasca. O propio autor participou na selección das composicións, que abranguen tres décadas de traxectoria literaria.

Filólogo, escritor e tradutor, na actualidade Isaac Xubín é profesor en Sheffield. É autor de varios libros de poesía, narrativa curta e colaborou en publicacións colectivas. Como docente e investigador, elaborou un dicionario galego-éuscaro e foi lector de lingua e literatura galegas no Colexio Universitario de Cork. Na súa faceta como tradutor sobresae por ter recibido o Premio Lois Tobío 2012 da Asociación Galega de Editores (AGE) ao mellor libro traducido por “Alén da fronteira: sete poetas vascos”, publicado igualmente na colección Tambo.

Tambo, baixo a dirección de Luís Rei Núñez, reúne obras de autores galegos, así como de poetas cataláns e vascos na súa lingua orixinal e traducidos ao galego.

O Instituto Vasco Etxepare é unha institución cuxo obxectivo é difundir a lingua e a cultura vascas por todo o mundo, promovendo a difusión internacional do éuscaro e dos creadores vascos en todas as disciplinas, dende a literatura ás artes escénicas, pasando polo cinema, a escultura, a pintura ou a música.

Con motivo do Día Internacional da Tradución, KALANDRAKA destacou o labor conxunto -a modo de ponte entre culturas- coa editorial PAMIELA na promoción da literatura, especialmente para lectores infantís e xuvenís, a través das súas coedicións en eúscaro.

[Xosé Ballesteros, director de KALANDRAKA]

[Intervención de María Jesús Sarrionandia e Manuela Rodríguez (subdirectora de KALANDRAKA), dando lectura a unha mensaxe de Joseba Sarrionandia titulado «Babel mitoaren kontra / Contra o mito de Babel», escrito en éuscaro e galego]


"Cifra y aroma" (Kalandraka)

La poeta Isabel Escudero y la cantautora Quesia Bernabé presentarán este viernes, a las 19:30 horas, su libro-disco “Cifra y aroma”, publicado por KALANDRAKA. El encuentro con el público se celebrará en el ESPACIO KALANDRAKA de Madrid (c/Santa María, 16), donde Isabel Escudero y Quesia recitarán e interpretarán una selección de las composiciones incluidas en esta obra, que cuenta con ilustraciones de Zuzanna Celej.

“Cifra y aroma” es fruto de la colaboración entre Isabel Escudero y Quesia, que desde 2014 han protagonizado varios recitales. Ya en el prólogo de la obra, la poeta pacense defiende el “uso oral, público y popular” de la poesía, que encuentra en las partituras, la música y la voz de Quesia el vehículo firme y vibrante para hacer sonar los versos. Así, una recita y complementa lo que la otra interpreta con melodía serena y poderosa, frágil y contundente.

[«Arando», poema de Isabel Escudero, de su libro «Nunca se sabe», interpretado por Quesia]

“Coser y cantar” (1984), “Cántame y cuéntame: cancionero didáctico” (1997), “Cifra y aroma” (2002, 2008), “Fiat umbra” (2008), “Nunca se sabe” (2010), “Condiciones de luna: antología” (2012) y “Alfileres: coplas libertarias” (2014) son algunas de las obras de las que proceden los poemas que conforman el repertorio de este libro-disco, producido por Josete Ordóñez y con colaboraciones de los músicos Aleix Tobías, Xavi Lozano, Marco Herreros y Luca Germini, además del propio Josete Ordóñez.

Isabel Escudero (Quintana de la Serena, 1944) es profesora honorífica de la Facultad de Educación de la UNED y también ha impartido clases en la Universidad Complutense de Madrid. Compañera de vida y obra de Agustín García Calvo, ha participado en numerosos recitales y conferencias. También es autora de ensayos sobre política, educación y cine. Ha sido cofundadora y codirectora de la revista “Archipiélago: Cuadernos de Crítica de la Cultura”.

Licenciada en Filología Hispánica, Quesia (Murcia, 1984) ha iniciado en Madrid su carrera como cantautora. Publicó su primer disco en 2012, incluido en el libro “Cuéntame una ilustración”. En 2014 participó en el disco-homenaje “Nunca se sabe”, dedicado a Isabel Escudero y, desde entonces, ambas protagonizan un ciclo de recitales del que ha surgido “Cifra y aroma”.

Las ilustraciones de la artista polaca Zuzanna Celej, elaboradas con lápiz y acuarela, complementan los poemas y las canciones con sutileza, elegancia y expresividad.

"Cifra y aroma", ilustraciones de Zuzanna Celej (Kalandraka).

"Cifra y aroma", ilustraciones de Zuzanna Celej (Kalandraka).

"Cifra y aroma", ilustraciones de Zuzanna Celej (Kalandraka).

[Fotografías de Zuzanna Celej, de su blog]


Nuccio Ordine, en Compostela.

“A lóxica da empresa destrúe a cultura”. Foi unha das frases máis rotundas que pronunciou o filósofo e profesor Nuccio Ordine na presentación do seu libro, “A utilidade do inútil”, que vén de incorporarse á colección ÁGORA K do selo FAKTORÍA K DE LIBROS.

Nuccio Ordine, en Compostela.

[Presentación de «A utilidade do inútil» na Facultade de Filosofía da USC]

Nuccio Ordine, en Compostela.

Unha colección que conta con títulos como “Indignádevos!”, de Stéphane Hessel, o compendio de artigos reunidos en “A revolta dos indignados” e “Ocupa a economía. Cuestionando o capitalismo”, de Richard Wolff e David Barsamian. Propostas para alimentar o pensamento crítico da sociedade, como lembrou o director de KALANDRAKA, Xosé Ballesteros; para contribuír á reflexión, engadiu o catedrático de Historia da Educación na Universidade de Santiago, Antón Costa, que gabou a oportunidade da obra de Nuccio Ordine no momento actual no que o profesorado universitario precisa recuperar o protagonismo da súa función docente nas aulas.

Nuccio Ordine, en Compostela.

“¿Que deben facer os profesores?”, preguntaba Nuccio Ordine, “investigar para aprender e darlles clase aos seus alumnos”, precisaba o autor. Pola contra, “os ministros pídenlles aos profesores que sexan burócratas a tempo completo”, lamentaba. “Un profesor que entra na aula sen paixón  está comentendo un crime porque non activa o interese dos seus estudantes, porque mata os seus estudantes”, advertía Ordine.

Nuccio Ordine, en Compostela.

En “A utilidade do inútil” critica que “as últimas reformas educativas rebaixan o nivel do ensino”. Neste contexto de “loucura total”, lamenta o autor italiano, “a única maneira de ensinar é ser un profesor rebelde, que non respecte ningunha norma imposta por un ministro”.

Antón Costa, catedrático de Historia da Educación na USC.

Fronte á “rapidez” do día a día e á “superficialidade” do ensino na actualidade, Nuccio Ordine reivindica a vixencia dos textos e dos autores clásicos, que foron relegados “a un recuncho”. Neles está o estímulo necesario para que os profesores fagan entender ao alumnado a importancia da arte, da literatura, da música… dos saberes fundamentais “para a vida”.

Nuccio Ordine, en Compostela.

Nese sentido, Ordine afirmou que “a Universidade debería ser un lugar de resistencia fronte ao capitalismo”. Como a cultura, á que tamén se referiu como “unha forma de resistencia á barbarie do utilitarismo”. Nuccio Ordine insistiu na súa oposición ao efecto desvirtuador do utilitarismo nos bens culturais: “Vivimos en países privilexiados, que son museos ao aire libre”, explicou o autor en alusión ás obras de arte que posúen tanto Italia como o Estado español.

Nuccio Ordine, en Compostela. Nuccio Ordine, en Compostela.

Nuccio Ordine, en Compostela. Nuccio Ordine, Xosé Ballesteros e Antón Costa

Precisamente, no contexto europeo, Ordine alertou da “crise profunda que está vivindo Europa”, en especial ante o drama da inmigración: “Non é só un problema italiano ou grego”, sinalou o intelectual italiano ao referirse “á morte de milleiros de persoas no Mediterráneo”. Por iso, a diferenza dunha Europa concebida como “un conxunto de países solidarios”, Nuccio Ordine rexeitou que os países comunitarios “miran cada un polo seu propio interese”.

Nuccio Ordine, en Compostela.

[Entrevista para o programa Zig-Zag da TVG na Cidade da Cultura]

A clave para revertir esta situación está no poder da cultura e nos beneficios que lle aporta á humanidade: porque o coñecemento non se pode mercar con diñeiro; porque a cultura non se rexe polas leis do mercado; porque o intercambio intelectual “non empobrece a ninguén e alimenta a todos”, lembrou Ordine.

Nuccio Ordine, en Compostela.

Nuccio Ordine, en Compostela.


"La escalera roja", presentación en Oletvm (Valladolid)

 

El ilustrador Fernando Pérez Hernando presenta “La escalera roja” en la Librería Oletvm de Valladolid (Pza. Salvador s/n). Publicado por KALANDRAKA, es un divertido álbum ilustrado para pre-lectores y primeros lectores, con un pájaro ingenuo y un ingenioso conejo como protagonistas. En su encuentro con los lectores, el autor explicará el proceso creativo de esta obra, algunas de cuyas ilustraciones originales van a estar expuestas en la librería.

«La escalera roja» ya entusiasmó al público que participó en la reciente Semana Cultural de Renedo de Esgueva, donde Fernando Pérez Hernando expuso ante pequeños y mayores el proceso creativo de esta obra. En la Biblioteca Municipal de Renedo le acompañaba Belén Sáez, de KALANDRAKA, en cuya voz sonaron las peripecias del peculiar pájaro que protagoniza esta fábula moderna.

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

Belén Sáez, de Kalandraka: "La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

"La escalera roja" en Renedo

 

[Reportaje fotográfico: Raúl González]


Presentación de "A utilidade do inútil"

A colección Ágora do selo FAKTORÍA K, que reúne obras enfocadas á reflexión e ao pensamento crítico, vén de incorporar un novo título: A UTILIDADE DO INÚTIL, de Nuccio Ordine. Con motivo da participación do autor na segunda edición das xornadas internacionais Compostela Dialogues in Higher Education, organizadas polo Grupo Compostela de Universidades, Nuccio Ordine presentará A UTILIDADE DO INÚTIL o vindeiro xoves 24 de setembro, ás 19:00 horas, na Facultade de Filosofía da Universidade de Santiago.

A UTILIDADE DO INÚTIL, traducido ao galego por Carlos Acevedo, é un manifesto que reúne citas e reflexións colleitadas por Ordine ao longo da sua traxectoria como profesor e investigador. Está estruturado en tres partes: unha primeira sobre a útil inutilidade da literatura e a achega de personaxes do eido da cultura; outra que trata a repercusión da lóxica do beneficio no ámbito do ensino, da investigación e das actividades; e por último, unha mostra de clásicos que tiveron efectos destrutivos na dignitas hominis, a través da “ilusión da riqueza” e da “prostitución da sabedoría”.

Nuccio Ordine rexeita a actual ditadura do beneficio e do utilitarismo, que invadiu todos os aspectos da vida. O autor propón reflexionar sobre a importancia daqueles coñecementos que aparentemente non producen beneficios materiais, malia que nesta sociedade global só se considera útil aquilo do que se obtén unha contraprestación. Ante a crise do sistema, A UTILIDADE DO INÚTIL reivindica que -agora máis que nunca- precísanse coñecementos que nutren o espírito e procuran o ben común, o respecto, a solidariedade e a paz. Un manifesto que chama a loitar contra a corrupción causada polo diñeiro e polo poder.

Nuccio Ordine (Calabria, 1958) é profesor, filósofo e experto no Renacemento e na figura do pensador Giordano Bruno. Actualmente imparte clases de Literatura Italiana na Universidade de Calabria e colabora co Centro para o Estudo do Renacemento Italiano da Universidade de Harvard e da Fundación Alexander von Humboldt, entre outras institucións académicas europeas. É autor de varios libros que foron traducidos e publicados en numerosos países. Entre as distincións que recibiu figuran o Premio Rombiolo, o de Cabaleiro da Lexión de Honra e Comendador da Orde ao Mérito da República Italiana. Escribe periodicamente no diario Corriere della Sera.

Na seguinte entrevista realizada o pasado mes de xullo, da que se publicou un fragmento no xornal Sermos Galiza, Nuccio Ordine xustifica a pertinencia e a necesidade deste libro, ao tempo que reflexiona sobre os desafíos actuais no contexto internacional.  Dende KALANDRAKA, agradecemos o interese da xornalista cultural Carme Vidal, autora do cuestionario, e a colaboración de Rochana Bassi na tradución das palabras do autor.

Nuccio Ordine

«Só o saber pode facilitarche unha conciencia crítica»

Carme Vidal: Os manifestos son textos que nacen cun obxectivo. O seu libro persegue a vontade de defender a filosofía e outros saberes humanísticos e científicos? Están nunha situación de perigo que fai urxente ese manifesto?

Nuccio Ordine: Creo que estamos nunha situación de perigo. Cada vez máis, na nosa sociedade, conta só o beneficio. Como imos decatarnos de cando algo é útil e de que é considerado inútil? Chega con ver os balances dos gobernos. Cando os gobernos elaboran os orzamentos, os recortes caen sobre cousas que consideran inútiles. E onde se recorta? Pois recórtase na escola, na universidade, na investigación científica, nas excavacións arqueolóxicas, nas bibliotecas, nos conservatorios e nos grandes arquivos de Estado. É dicir, en todas as cousas que non dan un beneficio económico inmediato. Cousas que, finalmente, considéranse inútiles. Por iso o manifesto é un berro de alarma, unha chamada á defensa. Temos que reaccionar e temos que intentar impedir que esta ideoloxía nefasta poida destruír estes saberes, considerados inútiles, como a literatura, a música, a filosofía, a arte… Todo o que significa cultura en xeral… A escola, a educación, a universidade. Porque, en cambio, son saberes dos que a humanidade ten necesidade.

CV: Que razóns teríamos para asinar este manifesto que é “A utilidade do inútil”?

NO: Pois hai tantísimas razóns, e están á vista de todos. Se imos continuar por este camiño, acabaremos por desertizar o espírito e por crear unha humanidade deshumanizada. Temos simplemente que ver o que sucede ao noso arredor. A falta de humanidade e a violencia son a miúdo fillas da ignorancia. Todos estamos asistido aos tráxicos sucesos destes tolos fundamentalistas que, con martelos neumáticos, destruían as áreas arqueolóxias e os monumentos que son Patrimonio da Humanidade. O froito desta violencia non se discute. É o feito de que aquelas persoas son ignorantes; non saben que ese patrimonio non ten nada que ver coas súas loucuras fundamentalistas.

Por outra parte, é necesario dicir que toda esta concepción que nós temos hoxe da educación e da universidade, por desgraza, vén posta a proba pola dura lóxica utilitarista. Refírome a que a mesma linguaxe corrompeu a escola e a universidade. É posible que un estudante que se matricula na universidade as dúas primeiras palabras coas que entra en contacto sexan créditos (universitarios) e prazos? É posible transformar o proceso educativo nunha lóxica de tipo empresarial? Estes son os motivos polos que deberiamos asinar unha defensa dos saberes inútiles.

Recórtase na escola, na universidade, na investigación científica, nas excavacións arqueolóxicas, nas bibliotecas, nos conservatorios e nos grandes arquivos de Estado… En todas as cousas que non dan un beneficio económico inmediato

Pero a mesma argumentación serve tamén para a ciencia. Cada vez máis déixase de financiar a investigación de base. Hoxe en día as Admnistracións Públicas dinlles á universidade e aos grandes centros de experimentación: buscade diñeiro para financiar as vosas investigacións. Pero se unha multinacional financia unha investigación universitaria é normal que logo queira un produto, e que o queira tamén en tempos moi breves.

Sen embargo, os grandes descubrimentos que revolucionaron a Historia da Humanidade naceron de investigacións teóricas que, se un naquel momento preguntara a quen as realizaba para que servían, respondería que non servían para nada. Por exemplo, todos dicimos que Marconi inventou a radio, pero Marconi non inventaría nada de nada se antes ca el non estiveran Maxwell e Hertz cos seus estudos sobre as ondas electromagnéticas, que foron as que lle abriron a Marconi a posibilidade de facer os descubrimentos que fixo. Se alguén lles tivera preguntado a Maxwell  e a Hertz para que servían as cousas que estaban facendo, responderían -con moita inxenuidade- que para nada.

Por iso digo que se non seguimos adiante coa investigación de base, se non cultivamos eses saberes que son considerados inútiles, como a música, a arte, a filosofía, a literatura, estamos desertizando a humanidade e imos construír unha humanidade deshumanizada.

Se non seguimos adiante coa investigación de base, se non cultivamos eses saberes que son considerados inútiles, como a música, a arte, a filosofía, a literatura, estamos desertizando a humanidade

CV:  Cal é entón a función hoxe, poñamos por caso, da “filosofía”?

NO: A función da filosofía é, como dicía Aristóteles, fundamentalmente a de facer entender que o saber, o coñecemento, ‘non serve’, non ten unha utilidade inmediata. Que quere dicir ‘non serve’? Que non é servil, que o coñecemento non é servo de ninguén.

Nun mundo coma o noso, no que un mozo que ten que matricularse na universidade ou no instituto, a primeira cousa que che pregunta é “para que me vai servir o latín ou o grego”? Ou “para que me vai servir a literatura ou a filosofía”? Fronte a estas preguntas, un pode responder exactamente como faría Aristóteles: que estes saberes non serven para un obxectivo servil, senón que o obxectivo que teñen é facernos ser homes e mulleres libres, capaces de dicir non; homes e mulleres anticonformistas.

Porque só o saber pode facilitarche unha conciencia crítica e, por tanto, unha capacidade de poder afrontar as cousas do presente e propoñer novas solucións.

O elemento creativo é un elemento fundamental e importante, por iso as asignaturas humanísticas teñen que potenciarse

CV:  Vostede é moi crítico coas reformas dos planos de estudo que cercenan a presenza das humanidades. A LOMCE que se está a impoñer no noso sistema educativo é unha delas. Como convencería a un goberno para que mude esa dirección no ensino?

[NOTA: A LOMCE non existe en Italia, é un tema español. Preguntáronlle con referencia á nova modificación da Lei de Educación en italia, que propón o goberno de Matteo Renzi e que é coñecida dende o goberno como a ‘buona escuola’. Pero a óptica de modernización desta lei é similar á LOMCE porque as liñas vertebrais díctanas os informes Pisa]

NO: Está claro que o que nós teriamos que facer é ver as alternativas que toman os países tecnoloxicamente máis avanzados. Pensemos en Corea do Sur, que nestes momentos está facendo un grande investimento nas ciencias humanas. Por que? Porque en Corea do Sur entenderon ben que o progreso científico e tecnolóxico está indisolublemente ligado a un aspecto importante do pensamento, que é a creatividade. Se nós non incrementamos a creatividade, se nós non incentivamos a ‘curiositas’ dos estudantes, e se formamos técnicos especialistas soamente en micro-temas, para resolver un micro-problema, é normal que o progreso que acadaremos será un progreso fortemente limitado.

Mesmo os economistas decatáronse de que, na actualidade, fronte aos escenarios cambiantes do mercado, un economista recén licenciado que recibira unha formación máis ríxida, terá máis dificultades para entender os cambios deste mercado, fronte a un licenciado en Linguas Clásicas.

Non é casualidade que nas universidades de Oxford e de Cambridge os licenciados atopen traballo sen problemas na City [de negocios] de Londres,  onde se prefire a estes licenciados, que non a aqueles que saen das grandes escolas de Economía. O elemento creativo é un elemento fundamental e importante, por iso as asignaturas humanísticas teñen que potenciarse.

En toda Europa os partidos que vencen son racistas e xenófobos; defenden no seu programa a expulsión dos estranxeiros porque sosteñen os seus líderes que veñen a roubarnos o diñeiro

Como explicaba Einstein, o drama é que a escola e a universidade non deben formar soamente profesionais; deben formar sobre todo persoas libres, que teñan capacidade de raciocinio, que poidan pensar coa súa propia cabeza. Neste sentido, Eisntein, un dos maiores científicos da Historia da Humanidade, di que para poder facer ciencia é necesario que haxa persoas cultas e curiosas; non fala de especialistas. Con estes argumentos que estou dando, abondaría para facer entender que, se queremos aumentar a curiosidade e a creatividade, e por tanto, incrementar a capacidade de adaptación aos escenarios cambiantes e  repentinos, necesitamos mentes creativas e elásticas.

CV:  A sociedade está xa demasiado contaxiada desa “lóxica dos beneficios”. Podemos camiñar cara un futuro no que o éxito non se mida en euros?

NO: Por desgraza, hoxe o verdadeiro éxito está ligado ao diñeiro. A ‘dignitas hominis’, sen embargo, non se mide coa conta bancaria. A ‘dignitas hominis’ mídese coa capacidade que os seres humanos teñen para abrazar os grandes valores: a xustiza, a solidariedade e a tolerancia. Se hoxe vemos o que está sucedendo en Europa; esta idea de facer diñeiro, de perseguir o diñeiro, está desencadeando unha forma de egoísmo terrible. De tal maneira que en toda Europa os partidos que vencen son racistas e xenófobos, é dicir, partidos que defenden no seu programa a expulsión dos estranxeiros. Porque sosteñen os seus líderes que veñen a roubarnos o diñeiro. Argumentos que non son verdade, pero que a xente que neste momento sofre a crise económica, non é quen de comprender. Así que estes partidos cobardemente desencadean a guerra dos pobres contra os pobres, aproveitándose do sufrimento.

O valor da solidariedade e da tolerancia está presente na literatura, na filosofía e na música. Os fermosísimos experimentos feitos por Daniel Barenboim, que puxo xuntos nunha orquestra a israelís e a palestinos; ou ben o experimento do mestre Claudio Abbado en Venezuela, onde tantos nenos das favelas destinados a converterse en delincuentes, chegaron a ser excelentes intérpretes. A música é algo que pode irmandar, ao igual que a literatura, a cultura e os clásicos.

Hai que pensar nos grandes valores que nos unen, que son valores culturais

Penso, por exemplo, que cando lemos a Shakespeare en España, en Italia ou en Grecia, Shakespeare non é inglés, senón que pertence a cada un de nós. Cando lemos a Homero, xa non é grego. Cando lemos a Dante e a Petrarca non son italianos. Son eses grandes valores que te fan entender as raíces comúns dunha Europa que é a Europa da cultura. Por tanto, é moi importante evitar reducir todo ao proveito económico e ao diñeiro. O que hai que facer, en cambio, é pensar nos grandes valores que nos unen, que son valores culturais.

CV:  Vostede fala da “barbarie” do útil que chega a afectar ás relacións sociais e personais. Como loitar contra o imperio do utilitarismo?

NO: É suficiente con ler as análises feitas por Eugène Ionesco nunha pasaxe que cito no meu libro. Cal é o retrato do home moderno? O home moderno corre, o home moderno non ten tempo. Os únicos esforzos que fai o home moderno dedícaos a facer diñeiro. É unha fermosa imaxe metafórica de Ionesco ver as persoas que deben acadar unha meta, pero xa non son quen de ver nada que se lles cruce polo camiño. Nesta visión do mundo, por desgraza, os nosos movementos, xestos e pensamentos están exclusivamente dominados pola idea de acadar o útil, de facer algo a cambio de algo. Palabras como gratuíto ou desinteresado, son palabras que saíron do noso vocabulario… Pero nós non podemos vivir sen o gratuíto, sen o desinteresado. Non podemos vivir sen a beleza ou sen a harmonía.

Cando me refiro á idea de ir escoitar un concerto, non serve para nada. Dende logo, non serve para facernos gañar diñeiro. Pero esa música fainos vibrar no máis íntimo, probablemente terá sobre nós un efecto extraordinario, axudaranos a ser máis humanos. Pero sobre todo, axudaranos a cultivar a beleza; e o fermoso apreciámolo non porque nos dea diñeiro, senón porque é femoso en si mesmo.

A escola e a universidade son ocasións para intentar seren mellores

CV:  O saber fainos mellores, afirma. O obxectivo das Universidades é entón facer boas persoas?

NO: Por desgraza, actualmente, as universidades e as escolas teñen unha consideración empresarial. E cal é o significado de empresa? Significa que hai un xerente, un presidente, un rector, que deben conseguir cadrar as contas e, sobre todo, deben achegar unha serie de servizos para acadar o obxectivo que os clientes desta empresa perseguen. E quen son os clientes? Os estudantes. Dá a sensación de que matricularse na universidade ou na escola dependa da obtención dun diploma ou dunha licenciatura que é necesario adquirir.

Cada ano, o primeiro día de clase, pregúntolles aos meus alumnos do primeiro ano: por que viñestes á universidade? Intento que os meus estudantes entendan que á universidade non se vén a sacarse unha licenciatura; que á escola e ao instituto non se matricula un para sacarse un diploma. A escola e a universidade son ocasións para intentar seren mellores. Logo, quen consegue realmente ser mellor é normal que obterá mellores resultados. E é normal que terá un posto de honra na sociedade, pero porque terá mellorado. Pero se un vén á escola ou á universidade co obxectivo final de obter un diploma ou unha licenciatura, estaremos corrompendo os rapaces dende o principio, e estarémolos corrompendo no inicio da súa experiencia vital.

Nós non temos necesidade dunha escola-empresa. Sobre todo porque o concepto de escola-empresa é perigoso: por exemplo, se mañá o rector dunha universidade comproba que nunha materia, unha lingua moi importante como o sánscrito, só ten dous estudantes, o rector dirá -segundo unha lóxica de empresa- que non pode permitirse o luxo de pagar un profesor con só dous estudantes, e eliminará a asignatura de sánscrito. Se logo resulta que só hai dez estudantes de grego, o que tamén fará será eliminar a asignatura de grego. Se quedan trece de latín, tamén se eliminará o latín… E así sucesivamente.

A lóxica empresarial non se pode aplicar ao saber

 

Pero isto significará que dentro de cen anos, cando morran os últmos que coñecían o sánscrito, o grego e o latín, teremos un mundo de ignorantes onde ninguén sexa quen de ler unha inscrición cando haxa un descubrimento arqueolóxico.

Así que un ten que entender que a lóxica empresarial non se pode aplicar ao saber, porque se esa cátedra de sánscrito ten dous estudantes, temos a obriga moral de seguir mantendo vivo o sánscrito. E fomentar o estudo desta lingua aínda que só haxa dous ou tres estudantes.

O deber da escola non é preparar individuos en serie, persoas que repitan coma loros as mesmas cousas,  como parecen pretender as últimas reformas lexislativas. Nós, en cambio, o que temos é necesidade de crear individuos libres, heréticos, que se alonxan da senda oficial. Cando digo herético dígoo na acepción etimolóxica do termo en grego (αἱρετικός): o que elixe, o que é quen de dicir que non, o que é quen de entender. Para facer isto temos que tomar un camiño completamente oposto.

Temos é necesidade de crear individuos libres, heréticos, que se alonxan da senda oficial

Aquí refírome ao ultimo proxecto de Lei do goberno italiano que considera que os mozos teñen que especializarse xa a partir da Secundaria. Coa va ilusión de que desta forma introduciranse no mundo do traballo. É unha gran estupidez. Dobregar a escola ás necesidades temporais do mercado laboral é unha batalla perdida dende o inicio porque, cando finaliza o ciclo formativo dunha persoa despois de dez anos, a tendencia do mercado terá cambiado completamente.

Nuccio Ordine

CV:  Outórgalle ao coñecemento a condición de resistencia fronte á corrupción. Interesa por iso a quen se aproveita do poder non fomentalo?

NO: Creo que a corrupción non se pode combater só coas leis. As leis axudan, pero a corrupción só se pode combater formando os mozos e as mozas na adopción dos grandes valores que manteñen viva a sociedade. Antes facía mención a eles: a xustiza, a solidariedade humana, a tolerancia. Se só formamos mozos e mozas no culto ao diñeiro, é normal que logo, quen se atope nunha situación de poder, se aproveite deste poder para deixarse corromper.

Se vemos o que está sucedendo hoxe, cando nos din que xa non hai diñeiro abondo para a educación, a cultura, o teatro… É unha gran mentira.  O Tribunal de Contas italiano dinos que gastamos 60 mil millóns anuais en corrupción e 180 mil millóns en evasión fiscal. Bastaría simplemente con formar personas de ben para ter un dos países máis ricos do mundo. Se tiveramos persoas que non roubaran e que pagaran os impostos, non necesitaríamos facer ningún recorte. Teriamos os miles de millóns necesarios para intentar darlle osíxeno á cultura e para intentar formar novas xeracións pendentes do ben común, que é o que hoxe realmente falta; porque o egoísmo é o inimigo do ben común.

A corrupción só se pode combater formando os mozos e as mozas na adopción dos grandes valores que manteñen viva a sociedade

CV:  Nese sentido, os recortes na educación e na cultura atentan contra o propio concepto de democracia?

NO: Non hai dúbida. O discurso que pronunciou Victor Hugo na Asamblea Xeral francesa no século XIX é tremendamente actual; parece que o escribira onte. Victor Hugo di que, precisamente nos momentos de crise económica, e dos valores, e da moral, coma os que estamos vivindo nos nosos días, é cando os recursos para a escola e para a universidade teñen que redobrarse, non recortarse. Victor Hugo dános a  entender que o crecemento cultural significa automaticamente crecemento cultural, e crecemento da civilización e da democracia, porque son cousas que van unidas, unha é consecuencia da outra.

Nun mundo egoísta, no que cada un pensa en si mesmo e na súa propia familia exclusivamente, é normal que os vínculos de solidariedade e de democracia se perdan e se disolvan dentro do propio país. É o que está sucedendo en Europa en relación ao tema da inmigración: que deixaron soa a Italia e que o resto dos países non cumpren co seu deber é un tema evidente.

CV: Que efecto ten aplicar esa primacía do utilitarismo ao sistema educativo?

NO: Na miña opinión, a función da educación perde a súa esencia. Pérdese o valor universal do saber, e a  súa función social. A educación serve, sobre todo, para que os mozos e as mozas entendan que máis aló da nosa experiencia persoal e intransferible, que máis aló do país no que vivimos, existen grandes valores universais que debemos asumir e interiorizar.

Co diñeiro pódese mercar todo, agás o saber, que esixe un esforzo persoal que ninguén pode facer no teu lugar

Os filósofos do Renacemento foron un grande exemplo no que estou dicindo. Giordano Bruno dicía: “Para o verdadeiro filósofo, calquera territorio é a súa patria”. Cal é a miña patria? A miña patria é o lugar onde podo filosofar en liberdade, onde podo pensar como home libre. E sen embargo, Giordano Bruno firmaba os seus libros como “il nolano”: quere dicir que estraba moi ligado á sua cidade natal, Nola, nas proximidades de Nápoles. E aquí está a clave do que digo: reivindicar as propias raíces sen perder de vista o universal. O feito de que somos cidadáns de Europa e do mundo.

CV: Que non se poidan comprar outórgalle un poder revolucionario e resistente ao saber?

NO: Estou convencido de que si. Polo menos, por tres boas razóns: o saber é unha forma de resistencia ao utilitarismo.

A primeira razón é aquela que, practicamente os que nos dedicamos ao ensino, vivimos coa nosa experiencia: en cada esquina do mundo prodúcese cada día un pequeno milagre. O milagre é que eu podo entrar na clase e podo ensinar o teorema de Pitágoras sen perdelo. Que significa isto? As leis do mercado son leis nas que sempre hai unha perda e un beneficio. Se vou mercar un coche, perdo o diñeiro e levo un coche. Quen me vende o coche, perde o coche pero colle o diñeiro do coche. No saber, en cambio, non só se enriquece quen recibe, senón tamén quen dá. Porque un profesor que ensina durante toda a súa vida aprende dos seus estudantes. Así que, a lóxica do mercado resulta completamente anulada dentro deste milagre que é a transmisión do saber; que é o ensino.

Os grandes filósofos entenderon a diversidade de linguas e de culturas, de comidas, de vestiarios, como unha riqueza, non como un obstáculo

A segunda razón é que co diñeiro pódese mercar todo, agás o saber, o coñecemento. O saber esixe un esforzo persoal que ninguén pode facer no teu lugar. Se queres coñecer e aprender, tes que pasar por ese esforzo ineludiblemente. Aínda que chegue o xeque máis rico do mundo e me diga: “Profesor, voulle facer un cheque en branco e vostede fai de min unha persoa culta”, sería imposible abrirlle a cabeza para introducirlle nela o saber, se el non quere facer o esforzo. O diñeiro non compra o saber, por tanto, podemos dicir que o saber é unha forma de resistencia.

O terceiro exemplo, que é o mais fermoso, ofrécenolo un Premio Nobel: o dramaturgo irlandés George Bernard Shaw. Imaxinemos que dous mozos galegos saen da casa cada un cunha mazá. Chegan á escola, intercambian as mazás e volven pola tarde á casa cunha mazá. Mudemos agora de escenario. Imaxinemos dous mozos galegos que saen da casa cada un cunha idea. Chegan á escola, intercambian as ideas, e volven á casa pola tarde cada un con dúas ideas. Isto quere dicir que o saber non empobrece a ninguén, máis ben enriquece sempre a todos os actores do saber.

CV: Os seus argumentos, serían válidos tamén para a defensa de culturas minorizadas, tamén no ensino? A globalización está a levar non só ao imperio do “útil” senón tamén, no ámbito cultural, á primacía dunha cultura única que acaba tamén co saber?

NO: Dende logo. Moitos pensadores sentiron horror ante a perspectiva de ter un mundo monolingüe. Un mundo cunha soa relixión, un mundo cunha única cultura. Un mundo dese tipo sería perigoso. Porque non existiría a dialéctica, nin a pluralidade, nin o intercambio, nin a discusión. En cambio, os grandes filósofos entenderon a diversidade de linguas e de culturas, de comidas, de vestiarios, como unha riqueza; non como un obstáculo para o crecemento da humanidade. Esta é a razón pola que hai que defender as linguas e as culturas. É moi importante porque só a diversidade pode darnos a perspectiva dun mundo diverso, plural, aberto e rico no que nós aprendemos a base de confrontarnos cos demais.

É a vella Europa da cultura a que agora, a Europa das bancas e das finanzas, está matando

CV: Estase a falar da posibilidade de que Grecia saia da UE e volvemos a un tempo no que o sistema monetario é o que impera. Fronte iso, vostede defende que unha Europa sen Grecia sería impensábel, xa que os saberes occidentais teñen as súas raigames na lingua e a civiliación gregas.

NO: Esta danza á que asistimos dende hai meses sobre Grecia explica ben ás claras o fracaso de Europa. Hoxe parece que Europa teña só un parámetro para incluír o excluír os seus membros: quen paga a débeda ou quen non a paga. Non importan outros parámetros. Ninguén se pregunta se sería posible imaxinar unha Europa sen Grecia. Na miña opinión, sería imposible imaxinar unha Europa sen Grecia. Todo o que facemos, todas as nosas discusións, todos os termos conceptuais que manexamos, funden as súas raíces na cultura grega.

Temos unha débeda enorme cara a Grecia; independentemente de que Grecia fora administrda por políticos corruptos; non ten nada que ver.

A vara de medir non pode ser soamente o pago da débeda.  Unha europa sen Grecia, sen Italia, sen España,  ou sen Portugal, por se non tiveran pagado a débeda, non sería Europa . Daquela, cando é que se constrúe Europa coma unha verdadeira Europa? En que momento? No Renacemento xa existía unha Europa da cultura. Erasmo saía de Rotterdam para publicar os seus libros en Venecia, Suiza, Inglaterra; e o mesmo facían Giordano Bruno e Tommaso Campanella. Os grandes filósofos europeos consideraban o espazo europeo como un territorio de intercambio, de encontros e desencontros sobre os máis variados temas culturais. Por tanto, Europa non é un concepto ligado ao sistema bancario, ás finanzas ou aos intercambios comerciais. A Europa da cultura existe dende hai moitísimos séculos. E é esta vella Europa a que agora, a Europa das bancas e das finanzas, está matando.

Coido que apoiarse neses antigos modelos pode servir de inspiración para cambiar de ruta nun momento no que se navega a ollo, no que se perdeu o sentido dun obxectivo, porque faltan os valores que inspiraron a Unión Europea.

"A utilidade do inútil", de Nuccio Ordine (Faktoría K)

 


Presentación de "Barcelona" en La Central del Raval.

Barcelona”, un cuaderno de viaje del ilustrador David Pintor, publicado por KALANDRAKA, se presentará este viernes a las 19:30 horas en la librería La Central del Raval, con la participación de los artistas Arnal Ballester y Gusti. La obra -que carece de texto a excepción de un prólogo introductorio- recorre una treintena de espacios, desde Montjuïc al Barrio Gótico, pasando por el Ensanche o el barrio de Gràcia. El autor la describe como un “viaje ilustrado diferente” por una ciudad donde “la magia puede aparecer detrás de cualquier esquina”.

En “Barcelona” es un alter ego de David Pintor quien guía a los espectadores: ataviado con un sombrero y llevando un bolso en el que guarda un cuaderno y un lápiz, se desplaza en una bicicleta y se detiene ante los edificios históricos con el sello de Gaudí (La Pedrera, Casa Batlló…), las modernas edificaciones (el MACBA, el Palau Sant Jordi…), cafés y bares emblemáticos (Vienès, El Born…), callejuelas y plazas (San Felip Neri, Sant Pere, Vicenç Martorell…) o se recrea ante los suelos de baldosa tan representativos de las viviendas de la ciudad.

Los elementos simbólicos que acompañan este paseo son uno de los alicientes del libro, que también destaca por su colorido y luminosidad. Así, las gaviotas están presentes en cada página, compartiendo protagonismo con el mar y la arquitectura modernista. No faltan las situaciones fantásticas que aportan originalidad, sorpresa, imaginación y una mirada alternativa: las torres de la Sagrada Familia sobresaliendo entre los tejados y las palmeras, la iglesia de Santa María del Mar surcando las olas o la Casa Batlló sumergida en el fondo marino…

David Pintor (A Coruña, 1975) es humorista gráfico del dúo Pinto&Chinto, ilustrador y pintor. Ha recibido numerosos galardones nacionales e internacionales, como el premio Andersen (Italia, 2015) o Nami Island (Corea, 2013). Su obra ha sido seleccionada en la lista The White Ravens, la Bienal de Ilustración de Bratislava y la Feria Internacional del Libro Infantil-Juvenil de Bolonia. «Barcelona» es un tercer cuaderno de viaje, después de «Compostela» y «Lisboa«.

"Barcelona", de David Pintor (Kalandraka): Paseo de Gràcia.

David Pintor

ENTREVISTA CON DAVID PINTOR

«El dibujo es el lenguaje con el que a mí más me gusta comunicar lo que siento»

– ¿Cómo calificarías esta serie de libros que ha empezado en Compostela, ha seguido en Lisboa y ha continuado en Barcelona: cuaderno de viaje, libro de artista o ambos conceptos?

-Yo los definiría como aquellos libros que siempre he querido hacer.

– ¿Qué te atrae de esta forma de expresión, carente de palabras: la libertad creativa, la fuerza de la comunicación visual?

– Igual que un poeta se expresa con la palabra, o un bailarín lo hace con la danza, el dibujo es el lenguaje con el que a mí más me gusta comunicar lo que siento.

– Aunque Compostela, Lisboa y Barcelona sean ciudades que has visitado, ¿has hecho algún trabajo de documentación previo buscando enclaves con importancia histórica, cultural y paisajística, o te has dejado guiar por la intuición?

– Ambas cosas. Evidentemente, hay un proceso de documentación previo pero, una vez en la ciudad, funciona mucho la improvisación.

– Sobre el personaje que guía a los espectadores en la visita, ¿le consideras tu alter ego o sería más bien una proyección de tu imaginación?

– No le he dado muchas vueltas a ese personaje a la hora de diseñarlo: un sombrero, una bicicleta y poco más. Supongo que cuando lo dibujo es como si yo siguiese viajando…

El alter ego de David Pintor en sus cuadernos de viaje

«Pocas ciudades tienen una relación tan intensa con un solo arquitecto, y Barcelona no se puede entender sin la presencia de Gaudí»

– Precisamente, sobre los elementos imaginarios, que son el principal aliciente del libro, ¿cómo surgen?

– Surgen sobre la marcha, cuando visito los lugares que van a aparecer en el libro. Es importante moverse por las ciudades con actitud «receptiva». Con el tiempo, uno va viendo cosas…

– Las hojas secas en Compostela, las sardinas voladoras en Lisboa, las gaviotas en Barcelona… ¿Qué importancia tiene ese elemento simbólico que eliges como hilo conductor del paseo por la ciudad?

– En estas obras tengo el empeño de que los lectores no estén delante de una simple sucesión de imágenes. Quiero que haya un recorrido, una historia que convierta el resultado final en un libro bien estructurado.

– Si una ciudad es su paisaje y su paisanaje, ¿por qué has elegido prescindir de la representación de las personas: es una cuestión práctica, o es así como te gusta que se aprecien los detalles y la luminosidad de los espacios?

– Hay varias razones: por una parte, quiero que las imágenes tengan un cierto componente de intemporalidad, que se estropearía si pusiese elementos como coches u otro tipo de cosas; por otra, quiero que la protagonista indiscutible del libro sea la propia ciudad y que nada le robe el plano. 

– Sobre Barcelona, ¿qué peso ha tenido la presencia de la arquitectura de Gaudí en la representación de los espacios?

– Gaudí es magia, misterio, fantasía, inspiración… Pocas ciudades tienen una relación tan intensa con un solo arquitecto, y Barcelona no se puede entender sin la presencia de Gaudí. 

– En ese sentido, ¿qué peso han tenido tus estudios de Arquitectura en tu predilección por representar todo tipo de edificaciones, desde construcciones modernas de diseño vanguardista a edificios históricos?

– Supongo que mi estancia en la Escuela de Arquitectura ha influido para que tenga ese interés en retratar las ciudades por las que paso. En la Universidad descubrí la arquitectura como arte, a arquitectos maravillosos y el mérito de determinados espacios. En urbanismo, concretamente, aprendí a leer las ciudades y a mirar los espacios de otra manera. 

– En este libro destaca la importancia del mar, un elemento propio también de tu ciudad natal, A Coruña. Al hilo de ese paralelismo, ¿cómo plasmar las diferencias entre la atmósfera del Mediterráneo y del Atlántico?

– Al haber nacido cerca del mar, lo tengo siempre muy presente y para mí, las ciudades costeras me resultan todas muy cercanas y familiares. A pesar de eso, Atlántico y Mediterráneo son muy diferentes, que definen atmósferas muy distintas. Captar esa atmósfera es algo a lo que le he dedicado mucho esfuerzo.

 


 

Barcelona”, un quadern de viatge de l’il·lustrador David Pintor, publicat per KALANDRAKA, es presentarà aquest dijous a les 19.30 hores a la llibreria La Central del Raval, amb la participació dels artistes Arnal Ballester i Gusti. L’obra -sense text a excepció d’un pròleg introductori- recorre una trentena d’espais, des de Montjuïc fins al Barri Gòtic, tot passant per l’Eixample o el barri de Gràcia. L’autor la descriu com un “viatge il·lustrat diferent” per una ciutat on “la màgia pot aparèixer darrere de qualsevol cantonada”.

A “Barcelona” és un alter ego de David Pintor qui guia als espectadors: porta un barret i una bossa guarda un quadern i un llapis, es desplaça en bicicleta i fa parades davant dels edificis històrics amb el segell de Gaudí (La Pedrera, Casa Batlló…), les edificacions més modernes (el MACBA, el Palau Sant Jordi…), alguns cafès i bars emblemàtics (Vienès, El Born…), els carrerons i places (Sant Felip Neri, Sant Pere, Vicenç Martorell…) o es recrea davant els terres de mosaic tan representatius de les cases de la ciutat.

"Barcelona", de David Pintor (Kalandraka): Casa Almirall.

"Barcelona", de David Pintor (Kalandraka): MACBA.

Els elements simbòlics que acompanyen aquesta passejada són un dels trets remarcables del llibre, que destaca també pel seu colorit i lluminositat. Així, les gavines estan presents a cada pàgina, comparteixen protagonisme amb el mar i l’arquitectura modernista. No falten les situacions fantàstiques que aporten originalitat, sorpresa, imaginació i una mirada alternativa: veiem com les torres de la Sagrada Família sobresurten d’entre els terrats i les palmeres, l’Església de Santa Maria del Mar apareix solcant les onades o la Casa Batlló submergida en el fons marí…

David Pintor (A Corunya, 1975) és humorista gràfic del duo Pinto&Chinto, il·lustrador i pintor. Ha rebut nombrosos guardons nacionals i internacionals, com ara el premi Andersen (Itàlia, 2015) o el Nami Island (Corea, 2013). La seva obra ha estat seleccionada per la llista The White Ravens, la Biennal d’Il·lustració de Bratislava i la Feria Internacional del Llibre Infantil-Juvenil de Bolonya. «Barcelona» és el tercer quadern de viatge després de «Compostela» i «Lisboa«.

El alter ego de David Pintor en sus cuadernos de viaje

ENTREVISTA AMB DAVID PINTOR

«El dibuix és el llenguatge amb el qual m’agrada comunicar allò que sento»

-Com qualificaries aquesta sèrie de llibres que ha començat amb «Compostela», ha seguit amb «Lisboa» i ara amb «Barcelona»: quadern de viatge, llibre d’artista o tots dos conceptes?

– Jo els definiria com els llibres que sempre he volgut fer.

– Què t’atrau d’aquesta forma d’expressió, sense paraules: la llibertat creativa, la força de comunicació visual?

– De la mateixa manera que un poeta s’expressa amb la paraula, o un ballarí ho fa amb la dansa, el dibuix és el llenguatge amb el qual m’agrada comunicar allò que sento.

– Malgrat que Compostel·la, Lisboa i Barcelona siguin ciutats que has visitat, has fet algun treball de documentació previ per buscar indrets amb importància històrica, cultural i paisatgística, o t’has deixat emportar per la intuïció?

– Ambdues coses. Evidentment, hi ha un procés de documentació previ però, un cop arribo a la ciutat, funciona molt la improvisació. 

-Sobre el personatge que guia als espectadors en la visita, el consideres el teu alter ego o seria més aviat una projecció de la teva imaginació?

– No li he donat gaires voltes al personatge a l’hora de dissenyar-lo: un barret, una bicicleta i poca cosa més. Suposo que quan el dibuixo és com si jo continués viatjant…

– Precisament, sobre els elements imaginaris, que són el principal al·licient del llibre, com sorgeixen?

– Sorgeixen sobre la marxa, quan visito els llocs que apareixeran al llibre. És important moure’s per les ciutats amb actitud «receptiva». Amb el temps, un va veient certes coses… 

– Les fulles seques a «Compostela», les sardines voladores a «Lisboa», les gavines en «Barcelona»… Quina importància tenen aquests elements simbòlics que esculls com a fil conductor de la passejada per la ciutat?

– En aquestes obres pretenc que els lectors no estiguin davant una simple successió d’imatges. Vull que hi hagi un recorregut, una història que doni com a resultat un llibre ben estructurat.

– Si una ciutat és el seu paisatge i paisanatge, per quina raó has decidit prescindir de la representació de persones: és una qüestió pràctica, o és així com t’agrada que s’apreciïn els detalls i la lluminositat dels espais?

– Hi ha diverses raons: per una banda, vull que les imatges tinguin un cert component d’intemporalitat, que es truncaria si posés elements com ara cotxes o altre tipus d’elements: per altra banda, vull que la protagonista indiscutible del llibre sigui la ciutat mateixa i que res li robi el pla.

– Sobre Barcelona, quin pes ha tingut la presència de l’arquitectura de Gaudí en la representació dels espais?

– Gaudí és màgia, misteri, fantasia, inspiració… Poques ciutats tenen una relació tan intensa amb un sol arquitecte, i Barcelona no es pot entendre sense la presència de Gaudí. 

– En aquest sentit, quina importància han tingut els teus estudis d’Arquitectura en la predilecció per representar tot tipus d’edificacions, des de les construccions modernes de disseny avantguardista als edificis històrics?

– Suposo que la meva estada a l’Escola d’Arquitectura ha influït en l’interès per retratar aquelles ciutats que visito. A la universitat vaig descobrir l’arquitectura com a art, a arquitectes meravellosos i el mèrit que tenen espais determinats. Amb l’urbanisme concretament, vaig aprendre a llegir ciutats i a mirar els espais amb uns altres ulls.

– En aquest  llibre destaca la importància del mar, un element propi també de la teva ciutat natal, A Corunya. Seguint aquest paral·lelisme, com es plasma les diferències entre l’atmosfera del Mediterrani i la de l’Atlàntic?

– El fet d’haver nascut a prop del mar, ho tinc molt present i per a mi, les ciutats de costa esdevenen sempre molt properes i familiars. Malgrat això, l’Atlàntic i el Mediterrani són molt diferents i defineixen atmosferes molt diverses. He dedicat molt d’esforç a captar aquesta atmosfera.

 


 

Entrevista en el programa de RNE-3 «La hora del bocadillo«, dirigido por Laura Barrachina: minutos 06:30 – 24: 30

 

"Barcelona", de David Pintor (Kalandraka): Plaça Sant Felip Neri.


Federico Delicado, autor de "Ícaro", VII Premio Compostela.

«Ícaro«, de Federico Delicado, ha sido seleccionado por la OEPLI para formar parte de la Lista de Honor IBBY 2016 en la categoría de Ilustración. En total son 9 las obras seleccionadas: cuatro en la modalidad de escritores y otras cuatro en la de traductores, siendo “Ícaro” la única obra elegida en el apartado de ilustradores.

«Ícaro» suma así otro reconocimiento, al tratarse del álbum galardonado con el VII Premio Internacional Compostela.

La Lista de Honor IBBY es una selección bianual de los libros “más significativos”, según la OEPLI, y de “gran interés y calidad” que son propuestos por las secciones nacionales de IBBY. Su objetivo es lograr una “mayor divulgación y conocimiento” de estos títulos, y que aumenten las traducciones y ediciones extranjeras “de libros de calidad” para público infantil.

Durante el próximo congreso IBBY -que se celebrará del 18 al 21 de agosto de 2016 en Auckland, Nueva Zelanda- se presentará el catálogo con las obras distinguidas en todo el mundo, que emprenderán un recorrido itinerante por exposiciones y ferias de libros en diversos países.