A Campaña de Dinamización Lingüística PALABRAS NO AR que vén realizando KALANDRAKA por distintas vilas e cidades galegas vai chegando ao seu remate. Estes días as actividades chegaron aos centros educativos de Arteixo. As voces dos escolares do CEIP de Arteixo, CEIP Ponte dos Brozos, CEIP Galán, CEIP San Xosé Obreiro, do IES Pastoriza e do IES Manuel Murguía, protagonizan os programas radiofónicos que se van emitir ás 12:00 e ás 19:10 horas entre o martes 26 de abril e o luns 2 de maio en Radio Arteixo (102 FM).

A campaña PALABRAS NO AR -no marco do programa de dinamización lingüística “Bocaberta”, da Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta- chegou esta semana á provincia de Lugo, con actividades escolares programadas nos concellos de Quiroga e de Palas de Rei. Preto de 300 alumnos e alumnas, tanto dos Centros de Educación Infantil e Primaria como dos Institutos de Educación Secundaria de ambas localidades están participando nos obradoiros de escrita, de oralidade e de gráfica creativa. Na primeira sesión, os nenos e nenas do CEIP de Quiroga elaboraron adiviñas a partir de coñecidos refráns relacionados co monte. Tamén lembraron algunhas coplas tradicionais e, como despedida das actividades, cantaron a “Mazurca dos animais” que lles compuxo Alberto Barreiro.

En total, na provincia de Lugo programáronse 13 obradoiros: hoxe remata a segunda sesión das actividades que onte se estrearon na Biblioteca e mais no Telecentro de Quiroga; a primeira acolle os grupos de oralidade e de escrita, mentres que o segundo recibe aos rapaces e rapazas que, baixo a supervisión e dirección artística do ilustrador galego Pablo Otero, interveñen nos obradoiros de plástica creativa.

Mañá, xoves 13, PALABRAS NO AR trasládase ao municipio pertencente á bisbarra de Ulloa. A Casa da Cultura de Palas de Rei vai acoller, ata este venres, sete obradoiros de escrita, oralidade e gráfica, que pretenden fomentar que a xente nova se exprese en galego, que aprecie a lectura nesta lingua, que adquira sensibilidade estética e literaria, e que manexe ferramentas de comunicación que -como a radio ou Internet- contribúen á normalización lingüística.

Precisamente, o traballo que os escolares realizan en PALABRAS NO AR reflíctese na páxina www.palabrasnoar.org, onde diariamente se plasman fotografías dos obradoiros, audios coas voces dos nenos e nenas, xogos e adiviñas, os textos que elaboran a partir das propostas literarias que se lles presentan, debuxos e collages da súa autoría. Cunha escolma do material que se produce nestas actividades vanse elaborar programas de radio que se emitirán, en semanas sucesivas, nas emisoras municipais de Quiroga e de Palas de Rei, e que tamén van estar dispoñibles na web de PALABRAS NO AR para seren compartidos pola comunidade escolar, no contorno familiar e entre os internautas en xeral.

As actividades nas que participan os escolares están deseñadas seguindo estratexias lúdicas. Utilízanse como ferramentas de traballo os elementos que -como as coplas, o refraneiro ou a toponimia- pertencen á tradición oral e á memoria colectiva. As sesións de escrita apóianse fundamentalmente nos contidos de libros como a “Gramática da fantasía” do pedagogo Gianni Rodari ou “Imaxina animais”, de Xosé Ballesteros e Juan Vidaurre, a partir dos cales os escolares exercitan a imaxinación e constrúen as súas propias historias. No caso dos obradoiros de gráfica creativa, Pablo Otero proponlles un exercicio que mestura o significado das palabras coa imaxe persoal; o resultado son fotografías personalizadas polos propios protagonistas, que reflexionan así sobre a linguaxe e a identidade.

PALABRAS NO AR comezou a súa itinerancia por diversas localidades galegas o pasado mes de outubro. Tras inaugurarse en As Pontes e continuar en Arzúa e Cerceda, o itinerario en 2011 comeza en Quiroga e Palas de Rei. O resto das etapas celebraranse en Caldas de Reis a finais deste mes de xaneiro, en Ponteareas no mes de febreiro e, finalmente, en Arteixo no mes de marzo.

E próximamente, as emisión radiofónicas de  PALABRAS NO AR na Emisora Municipal de Cerceda: do luns 17 ao venres 21 de xaneiro, a partir das 18:30 horas, no 107.4 da FM.

O ilustrador Pablo Otero estivo impartindo esta semana os obradoiros de gráfica creativa dirixidos aos escolares de 1º ciclo da ESO do IES de Arzúa e do CPR Nosa Señora do Rosario, que hoxe rematan a súa participación na campaña “Palabras no ar” de KALANDRAKA, no marco do programa de animación lingüística Bocaberta, da Secretaría Xeral de Política Lingüística. A partir dunha reflexión inicial sobre a nosa lingua e da idea de colectividade, os alumnos e alumnas traballaron arredor da identidade persoal empregando unha fotografía de si mesmos, sobre a que debuxaron, colorearon, recortaron e aplicaron diversos elementos decorativos, para representar unha palabra galega escollida por eles. Polos cinco talleres de gráfica creativa que se impartiron na Biblioteca Municipal de Arzúa, pasaron preto dun centenar de escolares dos aproximadamente 250 aos que chega “Palabras no ar” no seu conxunto nesta localidade. A campaña compleméntase con obradoiros de oralidade e de escrita e, ademais, co material sonoro, literario e artístico que elaboren os alumnos, vanse crear os contidos do blog www.palabrasnoar.org e unha serie de programas de radio que se emitirán na emisora local.

O ilustrador Pablo Otero (Ourense, 1970) imparte un obradoiro de gráfica creativa a escolares de 1º ciclo da ESO dos IES Castro da Uz e Moncho Valcarce, e do CPI Monte Caxado, de As Pontes, que están a participar na campaña “Palabras no ar” de KALANDRAKA, no marco do programa de animación lingüística Bocaberta, da Secretaría Xeral de Política Lingüística. A partir dunha reflexión inicial sobre a nosa lingua e a idea de colectividade, os alumnos e alumnas traballan arredor da identidade persoal empregando unha fotografía de si mesmos, sobre a que debuxan, colorean, recortan e aplican diversos elementos decorativos, para representar unha palabra galega escollida por eles.

Polos seis talleres de gráfica creativa que se están impartindo ata o próximo luns día 8 na Biblioteca Municipal de As Pontes, van pasar máis de 150 escolares dos 400 aos que chega “Palabras no ar” no seu conxunto. A campaña compleméntase con obradoiros de oralidade e de escrita e, ademais, co material sonoro, literario e artístico que elaboren os alumnos, vanse crear os contidos do blog www.palabrasnoar.org e unha serie de programas de radio que se emitirán na emisora local.

Pablo Otero, que estudou na Facultade de Belas Artes de Pontevedra, expón a súa obra en salas e museos de toda Galicia. Ten ilustrado álbums infantís como “Mateo” (finalista do Premio Llibreter) e “O príncipe das sombras”, ademais do libro “ABCdiario”, do que tamén é autor; os tres editados por KALANDRAKA. Recibiu o Premio de Escultura Arte Xoven de Ourense, o Premio María Casares de Escenografía e un accésit do Premio Lazarillo.

A actividade que Pablo Otero lles propón aos participantes neste obradoiro gráfico parte do libro “Imaxina animais”, de Xosé Ballesteros e Juan Vidaurre, e do concepto de “binomio fantástico” do pedagogo Gianni Rodari. Unindo palabras que nada teñen que ver entre si para crear termos imaxinarios, ou descontextualizando unha palabra do seu significado orixinal, os alumnos exercitan a súa creatividade, crean xogos lingüísticos e mesmo afondan na súa imaxe e na súa identidade individual.

O obradoiro comeza escollendo unha palabra distinta para cada un e analizando a súa definición. De seguido, os escolares son fotografados e, sobre o seu retrato impreso, aplican diversas técnicas gráficas, como a pintura con ceras ou o collage, para interpretala. Ademais de actuar como canle de expresión da mocidade, esta proposta dinámica permite reunir un amplo abano de iconografías e artellar un abecedario colectivo.

Nesta xornada do 2 de novembro comeza a desenvolvese en As Pontes a campaña “Palabras no ar” de Kalandraka, que forma parte do programa de dinamización lingüística Bocaberta 2010-2011 da Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta. As actividades, dirixidas a escolares de 8 a 13 anos pertencentes ao 2º e 3º ciclo de Educación Primaria e 1º ciclo da ESO, realízanse na Biblioteca Municipal. Nos 20 obradoiros programados ata o 8 de novembro, participarán máis de 400 alumnos e alumnas dos CEIP A Fraga, A Magdalena e Santa María, do CPI Monte Caxado e dos IES Castro da Uz e Moncho Valcarce.

“Palabras no ar” consta de sete obradoiros de oralidade, outros sete de escrita creativa e seis de plástica creativa que pretenden fomentar que a xente nova se exprese en galego, que aprecie a lectura na nosa lingua, que adquira sensibilidade estética e literaria, e manexe ferramentas de comunicación que -como a radio ou Internet- contribúen á normalización lingüística.

Para iso, as actividades deseñadas -seguindo estratexias lúdicas- recorren a elementos da tradición oral e da memoria colectiva, como as coplas, o refraneiro ou a toponimia; tamén se apoian en libros como “Gramática da fantasía” do pedagogo Gianni Rodari ou “Imaxina animais”, de Xosé Ballesteros e Juan Vidaurre, para que os escolares exerciten a imaxinación e constrúan as súas propias historias. No caso dos obradoiros de gráfica creativa, o ilustrador galego Pablo Otero proporalles un exercicio que mestura o significado das palabras coa identidade persoal.

Co material resultante das actividades vanse confeccionar cinco programas de dez minutos que se emitirán na radio municipal do 22 ao 26 de novembro. Os traballos do alumnado, tanto as gravacións radiofónicas, como as creacións literarias e artísticas, publicaranse no blog www.palabrasnoar.org para que sexan compartidos no eido da comunidade escolar, no contexto social galego e para que chamen á participación dos usuarios.

Ademais de As Pontes, “Palabras no ar” seguirá o seu percorrido polos concellos de Arzúa e Cerceda, e a partir de xaneiro dirixirase a Palas de Rei, Quiroga, Caldas de Reis, Ponteareas e Arteixo. Na anterior edición desta campaña, Kalandraka actuou noutras oito localidades realizando actividades para máis de 7.000 escolares, que se plasmaron en 40 emisións radiofónicas e nun blog que recibiu máis de 15.000 visitas.

O blog de PALABRAS NO AR ofrece un divertido xogo de adiviñas elaboradas polos escolares do CEIP Santo Paio de Abaixo, cos animais acuáticos e aéreos que habitan na ría. Esta proposta didáctica, baseada na colección “Pequechos” de FAKTORÍA K, xurdiu nun obradoiro de oralidade realizado cos alumnos e alumnas de 5º curso de Educación Primaria. O video anima a atinar no maior número posible de acertixos e, segundo o resultado, medir o nivel de coñecemento do habitat mariño.

Segundo a puntuación obtida, PALABRAS NO AR proponvos os seguintes consellos:

-De 16 a 20 puntos: Noraboa! Sodes uns grandes expertos na ría e nos seus habitantes. Seguide estudando e chegaredes moi lonxe.

-De 11 a 15 puntos: Ben, parece que coñecedes bastante o mundo mariño. Pero seguide a ler e a observar, descubriredes moito máis…

-De 6 a 10 puntos: Aínda que sabedes algúns animais da ría, non vos viría mal un paseíño por ela de cando en vez… E mellor coa marea baixa!

-De 0 a 5 puntos: Perigo! Se obtivestes esta puntuación, apagade urxentemente o ordenador e marchade cos vosos amigos, pais, avós, tíos… a visitar a ría ou o mercado máis próximo.

A campaña PALABRAS NO AR, unha iniciativa de KALANDRAKA no marco do programa Bocaberta da Secretaría Xeral de Política Lingüística, completarase neste concello coa emisión dun programa diario na frecuencia de Radio Redondela, na semana do 30 de novembro ao 4 de decembro. O blog da Biblioteca do CEIP Santo Paio de Abaixo tamén recolle o paso de PALABRAS NO AR por este centro, ao que felicitamos polo seu interesante traballo docente.

PALABRAS NO AR está de noraboa. Celébrase a ‘entrada’ número 100 deste blog, co que fai un seguemento constante á campaña de dinamización lingüística coa que KALANDRAKA está percorrendo a xeografía galega. E compartimos este logro con toda a comunidade escolar, cos bibliotecarios e libreiros, cos lectores cativos e grandes que visitan a cotío este modesto recuncho da rede. Ogallá haxa cen motivos máis para seguir festexando o achegamento dos nenos e nenas galegos á nosa lingua e á nosa cultura. Moitas grazas por acompañarnos neste fermoso camiño de palabras, músicas e voces.

A quinta etapa da Campaña de Animación Lingüística PALABRAS NO AR, que realiza KALANDRAKA, comeza hoxe en Ames. Esta iniciativa, que se enmarca no programa ‘Bocaberta’ da Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta, achegará sesións de contos e música, obradoiros de oralidade e de escrita creativa, para escolares de tres a once anos de idade. As actividades celebraranse no Pazo da Peregrina ata o 16 de outubro e participarán máis de 800 escolares pertencentes aos CEIP Bispo Guerra Campos, Agro do Muiño, Barouta e Ventín, a Escola de Educación Infantil de Milladoiro e os centros unitarios de Ames, Ortoño, Bugallido, Agrón e Covas.

A evolución das actividades poderase seguir diariamente a través da web www.palabrasnoar.org. Como principal novidade, destacan os programas radiofónicos que se emitirán a través de Ames Radio, nos que os protagonistas destes espazos son os alumnos e alumnas exercitando o uso da lingua galega. As emisións correspondentes a esta etapa da campaña realizaranse na semana do luns 26 ao venres 30 de outubro na frecuencia de Ames Radio, no 107.2 da Frecuencia Modulada. Tamén se poderán escoitar a través da páxina en Internet de PALABRAS NO AR e da programación conxunta da Rede de Emisoras Municipais de Galicia (Radiofusión). Ademais, e como recordo da súa participación, os escolares recibirán de agasallo un CD cos programas de radio emitidos.

PALABRAS NO AR é a continuación de “Cantar e contar: ler na nosa lingua”, a campaña coa que KALANDRAKA xa viña apostando pola recuperación do folclore infantil galego. Esta segunda parte segue afondando na riqueza da nosa tradición oral, mais representa un avance ao estimular aos nenos e as nenas para que se expresen en galego, tanto de xeito oral como por escrito, á vez que se asocia o idioma coas novas tecnoloxías da información e da comunicación.

As sesións de contacontos -que se acompañan coa interpretación de música tradicional a base de instrumentos como a frauta, a pandeireta ou o clarinete- están dirixidas a escolares de tres a sete anos, das escolas de Educación Infantil e 1º ciclo de Primaria. Para os nenos e nenas de oito e nove anos das aulas de 2º ciclo de Primaria, deseñáronse obradoiros de oralidade, nos que se practican estratexias lúdicas a partir da lectura e da literatura, para fomentar o uso do galego como medio de expresión. Os rapaces e rapazas de dez e once anos que estudan 3º ciclo de Primaria participan en talleres de escrita creativa nos que, tamén a partir dos contos, se lles fan propostas de redacción en galego que favorecen o desenvolvemento da súa imaxinación.

Os centros que participan na campaña PALABRAS NO AR van recibir un lote de libros do catálogo de KALANDRAKA e FAKTORÍA K composto polos seguintes títulos: “Paco“, “Orellas de bolboreta“, “Pequechos das montañas”, “Un dous tres que ves?“, “O poliño da abeleira“, “Avós“, “A banda de Vilacendoi“, “Sopa de soño“, “Batalla de naipes” e “Galego á beira do mar“.

PALABRAS NO AR comezou o pasado mes de xuño en Fene e seguiu en Monforte, Santiago de Compostela e Allariz. Ata final de ano as actividades continuarán en A Estrada, Redondela, Culleredo e Cambados. En conxunto, a campaña vai chegar a uns 7.000 escolares de Educación Infantil e Primaria dos nove concellos.

O equipo de PALABRAS NO AR chega esta semana a Allariz, no corazón da provincia de Ourense, para desenvolver -no marco da campaña Bocaberta- as súas actividades de dinamización lingüística. Obradoiros de oralidade, de escrita creativa e sesións de contos con música ocuparán o tempo de todos os nenos e nenas de Educación Infantil e Primaria da vila, que visirán a Biblioteca Municipal do 22 de setembro ao 2 de outubro.

Nesta ocasión, as actividades extenderanse á Escola Infantil “A Galiña Azul” da vila alaricana, así como aos centros de ensino dos concellos veciños de Sandiás, Baños de Molgas, A Merca, Taboadela, Paderne de Allariz e San Cibrao das Viñas. Velaquí a oferta de actividades de PALABRAS NO AR:

Día 22 de setembro:

– 10:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de oralidade

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de oralidade

Día 23 de setembro:

– 9:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de oralidade

– 10:45 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de oralidade

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de oralidade

Día 24 de setembro:

– 10:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de escrita creativa

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de escrita creativa

Día 25 de setembro:

– 10:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de escrita creativa

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Obradoiro de escrita creativa

Día 28 de setembro:

– 10:30 E.E.I. SANTA CRUZ : Sesión de contos con música (para nenos e nenas de San Cibrao/Paderne/Taboadela)

– 12:00 C.E.I.P. BAÑOS DE MOLGAS: Sesión de contos con música

Día 29 de setembro:

– 10:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

Día 30 de setembro:

– 10:30 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

Día 1 de outubro:

– 10:45 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

– 12:00 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

– 3:00 CEIP SANDIAS: Sesión de contos con música

Día 2 de outubro:

– 10: 45 BIBLIOTECA MUNICIPAL: Sesión de contos con música

– 12:15 C.E.I.P. A MERCA: Sesión de contos con música

E como en anteriores ocasións, a campaña rematará -na semana do 12 ao 16 de outubro- coa emisión, en Radio Allariz (107.2 fm), dos programas PALABRAS NO AR, onde se fará un repaso ás creacións dos nenos e nenas participantes nas sesións e nos obradoiros.

Seguide atentos a seu blog, onde se poderá facer un seguemento diario de canto acontece na estandía ourensá de KALANDRAKA.

Ver a nota informativa.